Buod ng Banaag at Sikat

Hinggil sa mga buhay ng magkaibigang Delfin at Felipe ang nobelang Banaag at Sikat na isinulat ni Lope K. Santos. Basahin ang buod ng Banaag at Sikat.

Buod

Si Delfin ay isang sosyalista, samantalang si Felipe ay isa namang anarkista. Bilang sosyalista, naniniwala at hinahangad ni Delfin na mapalaganap ang kaisipang sosyalismo sa lipunan, kung saan ang mga mamamayan ang may higit na karapatan sa lahat ng mga gawaing pangangalakal, pag-aari, at mga gawaing pambansa.

Bagaman isang mahirap na mag-aaral ng abogasya at nagtatrabaho bilang manunulat sa isang pahayagan, matindi ang paniniwala ni Delfin na matatamo lamang ang isang lipunang makamaralita sa pamamagitan ng mapayapang pamamaraan, isang pakikibakang hindi nababahiran ng pagdanak ng dugo.

Si Felipe naman na may adhikaing anarkismo ay naniniwala sa marahas na pagbuwag sa mga namamayaning kapangyarihan at kalupitan ng mga mayayamang mayroong lupa. Ibig niyang pawiin ang mga abusadong may kapangyarihan na naghahari sa lipunan.

Bagaman anak ng isang mayamang pinuno ng isang bayan, kinamumuhinan ni Felipe ang mga gawi at karahasan ng kaniyang ama. Mas mamarapatin niyang magkaroon ng pagkakapantay ang lahat ng uri ng mga mamamayan. Walang pagkakaiba ang mga mahihirap at ang mga mayayaman, ang kaniyang tugon.

Dahil nga sa pagkamuhi sa nakagisnang buhay bilang mayaman at anak ng isang marahas na may-salapi, nilisan ni Felipe ang tahanan ng kaniyang ama para mamuhay bilang kaisa ng mga maralita. Iniwan niya ang marangyang pamumuhay upang makasama ang mga karaniwang uri ng mga mamamayan ng lipunan. Nakitira si Felipe sa tahanan ng isang amain sa kumpil sa Maynila.

Basahin: Ibong Adarna

Subalit kinamuhian din niya ang ama na si Don Ramon dahil wala itong pinagkaiba sa kaniyang ama. Isa ring mayaman at malupit sa mga tauhan nito. Umibig si Felipe kay Tentay, isang babaeng mahirap subalit may dangal.

Pinilit si Felipe ng kaniyang ama na magbalik sa kanilang kabahayan sa bayan ng Silangan, ngunit napalayas lamang dahil sa pagtuturo ni Felipe sa mga tauhang magbubukid at utusan sa bahay ng kanilang mga likas na karapatan bilang tao.

May tatlong anak si Don Ramon, at inibig ni Delfin ang isa sa mga ito. Nang magbunga at magdalang tao si Meni, itinakwil ito ni Don Ramon. Sumama si Meni sa kasintahang si Delfin at namuhay bilang isang mahirap. Dahil sa ginawang ito ni Meni, nilisan ni Don Ramon ang bansang Pilipinas, kasama ang isang tinatangkilik at kinakasamang katulong sa bahay.

Napaslang si Don Ramon habang nasa New York, kaya’t binalik ang kaniyang bangkay sa Pilipinas. Si Ruperto, ang dating nawawalang kapatid ni Tentay, ang nagbunyag ng dahilan kung bakit pinaslang si Don Ramon, yun ay ang kalupitan nito sa kaniyang mga utusan.

Nagtapos ang nobela sa pagpapaiwan nina Felipe at Delfin sa may puntod ni Don Ramon. Pinagusapan nila ang kanilang mga adhikain, paniniwala at paninindigang panlipunan. Nang naglaon ay nilisan nila ang libingan na sinasalubong ang kadiliman at kailaliman ng gabi.

Marapat na basahin pa rin ang buong aklat na isinulat ni Lope K. Santos upang mas maintindihan ang kwento at huwag gawing basehan ang buod ng Banaag at Sikat.

Basahin din: Panitikan ng Pilipinas
Noli Me Tangere