Kapitan Tiyago

Santiago de los Santos

Paglalarawan kay Kapitan Tiyago

Si Kapitan Tiyago ay maliit, mataba at may kayumangging kulay ng balat at isang maimpluwensiyang negosyante sa Bayan ng San Diego siya ang itinuring na Ama ni Maria Clara, ang tunay na anak ni Padre Damaso. Ipinakasal niya si Maria Clara kay Crisostomo Ibarra na anak ni Don Rafael, si Kapitan Tiyago ay marami ring pagsubok na hinarap katulad na lamang ng pagpapakasal niya kay Maria Clara kay Linares, isang malapit na kamag-anak ni Padre Damaso.

Kasaysayan ni Kapitan Tiyago

Ang kanyang buhay (Panimula)

Si Tiyago ay nag-iisang anak ng isang taga-galing ng asukal sa Malabon. Sa kabila ng kanyang kabutihan hindi siya pinag-aral ng kanyang Ama kaya naman ito ang naging dahilan upang siya ay dalhin at paaralin ng isang dominikano. Sa mga panahong ito siya ay bigo sa kanyang panliligaw kay Doña Victorina.

Matapos mamatay ng kanyang Ama at ng Dominikano, siya ay nagtayo ng kanyang sariling negosyo at ‘di kalaunan ay pinakasalan si Doña Pia Alba ang tunay na Ina ni Maria Clara. Sa kagustuhan ng kanyang asawa na magkaroon ng isang sakahan, ang dalawa ay bumili ng lupain sa Bayan ng San Diego, Laguna at doon niya nakilala at naging kaibigan sina Don Rafael at Padre Damaso. Siya rin ay naging munting gobernador ng San Diego kaya siya ay tinawag na ”Kapitan Tiyago”.

Basahin: Pablo Antonio

Sa loob ng anim na taon (6 years) siya at ang kanyang mahal na asawa na si Doña Pia Alba ay bigo na magkaroon ng supling, hanggang sa pinayuhan siya ni Padre Damaso na pumunta sa isang dambana sa Obando. Matapos mabuntis ni Pia Alba dahil sa panggagahasa ni Padre Damaso sa kanya, ipinanganak niya ang isang napakagandang babaeng sanggol na sa kasamaang palad ito ay naging sanhi ng agaran niyang pagkamatay. Ang babaeng sanggol ay pinangalanan ni Kapitan Tiyago na Maria Clara. Mayroon rin siyang babaeng pinsan na si Tiya Isabel, na siyang nagpalaki kay Maria Clara dahil patay na ang tunay na Ina nito.

Nang dumating sa wastong edad si Maria Clara, siya ay ipinadala ni Kapitan Tiyago sa isang kumbento ng Sta. Clara, matapos lumisan ni Crisostomo Ibarra, anak ni Don Rafael patungo sa lupain ng Europa upang doon mag-aral. Napagkasunduan nina Kapitan Tiyago at Don Rafael na ipakasal ang dalawa para sa isa’t-isa.

Ang kasal para kay Maria Clara

Sa katapusan ng buwang ng Oktubre sa taong (1881), si Ibarra ay muling nagbalik sa Pilipinas. Bilang tugon, nagdaos si Kapitan Tiyago ng isang pagdiriwang upang ipagbunyi ang pagbabalik ng binata. Nang dumating si Ibarra sa pagdiriwang na inihanda para sa kanya agad naman siyang sinalubong at binati ng kapitan, kasabay nito ipinakilala rin ng kapitan sa kanyang mga bisita na dumalo sa pagdiriwang ang binata.

Basahin Din: Alonzo Saclag

Matapos nito, binisita si Kapitan Tiyago ni Padre Damaso at galit na sinabi sa kanya na siya ay tutol sa plano niyang ipakasal si Maria Clara kay Ibarra. Ang kapitan ay nagdalawang-isip kung papayag ba siya sa kagustuhan ng Prayle, sa huli siya ay pumayag na hindi ipakasal ang dalaga kay Ibarra dahil ayaw niya rin magalit sa kanya ang Prayle. Matapos ang ginawang pag-atake ni Ibarra kay Padre Damaso dahil sa panglalait nito sa Ama ng binata, si Ibarra ay naging ”excommunicado” bilang resulta hindi niya ipinakasal si Maria Clara sa binata sa halip ay ipinakasal niya ito kay Alfonso Linares, isang malapit na kamag-anak ni Padre Damaso. Ang desisyon na ito ay agad sinabi ng Kapitan kay Maria Clara at Tiya Isabel na siyang ikinagulat at ikinalungkot ng dalaga.

Silipin: Edith Tiempo

Pagkatapos ng pangyayaring ito, napagalaman ni Kapitan Tiyago na naaaresto si Ibarra dahil sa pagkasangkot nito sa pag-atake sa kuwartel ng mga ”guardia civil”. Habang naghahanda ang kapitan para sa napipintong kasal ni Maria Clara kay Linares. Nabalitaan nito ang pagkamatay ni Crisostomo Ibarra na naging dahilan ng pagkabagabag ng dalaga kasabay nito napagdesisyunan ni Maria Clara na pumasok sa kumbento ng Sta. Clara at maging madre upang limutin ng tuluyan ang binata. ‘Di kalaunan namatay si Maria Clara dahil sa malubhang sakit makaraan ang ilang araw.

Ang kanyang buhay (Panapos)

Sa araw ng pagpasok sa kumbento ng kanyang anak na si Maria Clara, nakita niya ang isang bata na nagngangalang Basilio at kinuha ito bilang katulong sa kanyang bahay. Matapos nito naging gumon si Kapitan Tiyago sa ”opium” isang uri ng droga na siyang dahilan ng paglisan ni Tiya Isabel sa kanyang tahanan at agad na bumalik sa Malabon. Sa paglipas ng panahon, pinaaral ni Kapitan Tiyago si Basilio at dinala sa isang prayle na si Padre Irene bilang isang mangungumpisal.

Silipin Din: Juan Nakpil

Sa taong (1885), sa araw ng pagkamatay ni Maria Clara, ang Kapitan ay inaalagaan ni Basilio dahil sa malubhang sakit dala ng pagkalason nito sa ”opium”. Nang pumanaw ang kapitan, may iniwan itong pirmadong kasunduan kay Padre Irene na ang lahat ng kanyang yaman at ari-arian ay mapupunta sa korporasyon ng relihiyon imbis na mapunta kay Basilio.

Pagkatao at mga Ugali

Ang katangian ni Kapitan Tiyago ay itinuturing na hulog ng langit para sa maraming kastila sapagkat halos lahat ng mga prayle ay kaibigan niya. Lagi siyang nagbibigay ng malaking donasyon sa simbahan kaya naman siya ay iginagalang at nirerespeto ng mga mamayan sa bayan ng San Diego dahil sa kabaitan nito. Kadalasan ay nagpapamisa at nagpapadasal ang kapitan para sa kanyang sarili. Sa kabila ng kanyang pagiging pandak at hindi kaputiang lalaki ay nakapangasawa ito ng isang magandang babae na si Pia Alba. Ang pagiging mayaman ni Kapitan Tiyago ay hindi likas. Katunayan, hindi siya nakapagtapos ng pag-aaral bunga ng labis na kakuriputan ng kanyang ama. Dahil dito, natuto siyang maghanap-buhay at ‘di kalaunan ay naging matagumpay ang kanyang negosyo dala na rin ng pagpapakasal ni to kay Pia Alba. Isang maimpluwensiyang tao ng Binundok si Kapitan Tiyago tulad ng ama ni Crisostomo Ibarra na si Don Rafael Ibarra.  Ang tanging ipinagkaiba ng magkaibigang Don Rafael at Kapitan Tiyago ay ang pakikipagkasundo at paniniwala sa mga kurang Kastila sapagkat si Kapitan Tiyago ay tila sunud-sunuran sa mga ito, na taliwas sa pag-uugali ni Don Rafael sapagkat ito ay naging mabagsik na kalaban sapagkat siya ay itinuring na isang erehe at pilibustero.