Crispin

Sisa

  • Paglalarawan kay Sisa
  • Kasaysayan ni Sisa
    • Ang kanyang buhay
    • Kabaliwan
  • Pagkatao at mga Ugali

Paglalarawan kay Sisa

Si Sisa ay naninirahan sa Bayan ng San Diego at ang Ina nina Basilio at Crispin, matapos mawala ng kanyang dalawang anak si Sisa ay nawala sa katinuan, pagala-gala sa Bayan upang hanapin ang kanyang mga anak.

Kasaysayan ni Sisa

Ang kanyang buhay

Si Sisa ay ikinasal at naninirahan sa San Diego. Siya ay inaabuso ng kanyang asawa, nagsilang siya ng dalawang supling na lalaki, ito ay sina Basilio at Crispin. Nakilala rin niya ang kanyang kapit-bahay na si Pilosopo Tasyo.

Basahin: Rolando Tinio

Kabaliwan

Sa araw ng mga santo taon ng 1881, si Sisa ay nagluto ng hapunan para sa kanyang mga anak, ngunit sa kasamaang palad ang mapang-abuso nitong asawa ay dumating sa kanilang tahanan at kinain halos lahat ng inihandang hapunan ni Sisa para sa kanyang mga anak. Pagkatapos ng gabing iyon, ang babae ay nabigla nang nakitang si Basilio lamang ang umuwi sa kanilang tahanan, agad na sinabi ni Basilio na si Crispin ay naiwan sa parokya ng San Diego dahil inakusahan ito na nagnakaw ito ng salapi.

Sumunod na araw, si Sisa ay nagtungo sa Bayan upang hanapin si Crispin, doon lang niya napag-alaman na ang kanyang anak ay nawawala na ng ilang araw at ang mga ”guardia civil” ay pinaghahanap ang kanyang dalawang anak. Siya ay agad na nagtungo sa kanilang tahanan, ngunit pagdating niya sa kanilang tahanan wala na si Basilio kaya naman inaresto siya ng mga ”guardia civil” upang pasukuin ang kanyang mga anak at lumabas na ito kung saan man ito nagtatago. Dahil sa labis na pagkahiya sa publiko, siya ay nagsimulang mabaliw.

Basahin din: Francisco Arcellana

Siya ay nakakulong sa kuwartel, si Sisa ay dinala kalaunan sa tahanan ng mga Alferez, kung saan siya minaltrato ng asawa ng Alferez na si Doña Consolacion bago ipadala sa doktor upang mapangalagaan. Sa bisperas ng pasko, ang babae ay natagpuan ni Basilio; dahil sa kanyang pagkabaliw hindi niya ito nakilala agad, kaya naman siya ay tumakbo habang si Basilio ay hinahabol siya papuntang kagubatan. Doon, si Sisa ay hinarap ang kanyang huling sandali bago ito mawalan ng buhay. Pagtapos ng kanyang pagamatay, siya ay inilibing ng kanyang anak na si Basilio sa tabi ng libingan ng Lolo ni Ibarra.

Pagkatao at mga Ugali

Si Sisa ay maalagain, mabait at masunuring babae. Dahil sa hindi niya kayang ipagtanggol ang sarili mula sa pang-aabuso ng kanyang asawa, at ‘di kalaunan ang takot na dulot sa kanya ng mga ”guardia civil”, siya ay dumanas ng iba’t-ibang nakakatakot at hindi magandang karanasan, dahilan upang siya ay mawala sa katinuan dahil sa pasaning pangkaisipan. Ang kanyang pagkawala sa katinuan ay nakita ng siya ay makitang pagala-gala sa San Diego, habang sinisigaw ang pangalan ng kanyang mga anak, at pagkanta ng mga kanta ng walang dahilan.

Silipin: Elias

Bago ang kanyang pagkabaliw, gayunman, si Sisa ay naging mapagbigay na Ina sa kanyang dalawang anak, at siya rin ay naging mabait pagdating sa pakikitungo sa kanyang kapit-bahay na si Pilosopo Tasyo. Alam niya ang kanyang mababang katayuan sa lipunan, kaya naman mas ginusto niyang mamatay sa loob ng kanilang tahanan kaysa mapahiya sa publiko dahil sa pag-aresto sa kanya ng mga ”guardia civil”.